ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ

 Mimes x office document icon ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ : Μεταπτυχιακά
ΕΞΑΜΗΝΟ : ΧΕΙΜ - 3ο ΕΞΑΜ
ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ : Σεμινάριο
ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ :  
ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ :  
ΔΙΔΑΣΚΩΝ:  Ελένη Ανδριάκαινα
  ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ
ΚΩΔΙΚΟΣ 11M043  

Περιγραφή Μαθήματος

Το μάθημα οργανώνεται γύρω από πέντε θεματικές ενότητες με κοινό άξονα τη σχέση κοινωνικής θεωρίας και σύγχρονης ιστοριογραφίας.

Η πρώτη εισαγωγική ενότητα Ιστορία & Θεωρία αναφέρεται στη δημιουργική συνεργασία αλλά και στην αμοιβαία δυσπιστία που χαρακτηρίζει τη σχέση ανάμεσα σε θεωρητικούς και ιστορικούς. Τα επιλεγμένα κείμενα προκρίνουν έναν “εννοιολογικό πραγματισμό”, μια ευέλικτη χρήση των θεωρητικών αφαιρέσεων στις εμπειρικές μελέτες του συγκεκριμένου που θα αποφεύγει τόσο τον φετιχισμό των εννοιών όσο και τον ανεκδοτολογικό ιστοριοδιφισμό. Η κριτική των τελεολογικών αφηγήσεων της νεοτερικότητας αποτελεί το αντικείμενο της θεματικής ενότητας Ιστοριογραφία & Μεγάλες Αφηγήσεις. Eδώ εξετάζεται η ‘μεταμοντέρνα πρόκληση’ και οι αλλαγές στις σχέσεις εξουσίας που επήλθαν στο ακαδημαϊκό πεδίο όταν μελετητές προερχόμενοι από νέες κοινωνικές ομάδες (γυναίκες, χαμηλότερα κοινωνικά στρώματα, πρώην αποικιοκρατούμενες περιοχές κ.λπ.) απέκτησαν τη δύναμη να ορίζουν το για ποιόν και πώς γράφεται η ιστορία. Η τρίτη θεματική ενότητα Δημόσια Ιστορία αναφέρεται σε μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη στο πεδίο της ιστοριογραφίας τις τελευταίες δεκαετίες - τη θεσμοποίηση ενός νέου ακαδημαϊκού πεδίου το οποίο υπόσχεται τον εκδημοκρατισμό της ιστορικής γνώσης, μετατοπίζει το ενδιαφέρον των ιστορικών από το παρελθόν στο παρόν και θέτει ως προγραμματικό του στόχο τη δημιουργία μιας νέας ιστορικής κουλτούρας. Οι δύο τελευταίες ενότητες Αποτυχημένοι Εκσυγχρονισμοί, η μετάβαση στη Νεοτερικότητα και Εκσυγχρονισμός & Αστικός Σχεδιασμός. Από το Ναύπλιο στην Αθήνα είναι αφιερωμένες στις συζητήσεις σχετικά με την αποτυχημένη, ατελή μετάβαση στη νεοτερικότητα. Τα υπό μελέτη κείμενα επιτρέπουν μια συγκριτική προσέγγιση των θεωριών του εκσυγχρονισμού, έτσι όπως αξιοποιήθηκαν στην Ελλάδα και την Αγγλία τη δεκαετία του ’80˙ εξετάζουν τις αντίστοιχες θέσεις περί «πολιτισμικού δυϊσμού» και διευρύνουν τον προβληματισμό σχετικά με τη μετάβαση στη νεοτερικότητα με ένα νέο πεδίο, την ιστορία των πόλεων, θέτοντας ως παραδειγματικό αντικείμενο μελέτης την κατασκευή της Αθήνας ως πρωτεύουσας τον 19ο αιώνα και τη θέση περί αποτυχημένου αστικού σχεδιασμού.

Σκοποί του μαθήματος
Οι σκοποί του μαθήματος είναι: να μελετήσουμε τα κείμενα της προτεινόμενης βιβλιογραφίας, να διερευνήσουμε τη σχέση θεωρίας και ιστοριογραφίας, να επισκεφτούμε ορισμένα σημαντικά γεγονότα στην ιστορία της ιστοριογραφίας, να εξασκήσουμε την κρίση μας, να μάθουμε να συζητούμε και να συμμετέχουμε στο παιχνίδι των ερωτήσεων-απαντήσεων, να παρασυρθούμε από τη γοητεία της ανάγνωσης και να δοκιμαστούμε από τις ευχάριστες δυσκολίες της γραφής.

Επιδιωκόμενα μαθησιακά αποτελέσματα
Στις προφορικές εισηγήσεις και τις γραπτές τους εργασίες οι φοιτητές θα έχουν την ευκαιρία να αξιοποιήσουν τις θεωρητικές αναζητήσεις των ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών για να προσεγγίζουν την πολύμορφη διαδικασία απο-παραδοσιοποίησης και του εκσυγχρονισμού ως μια πορεία απομάκρυνσης από τις παραδοσιακές μορφές κοινωνικής οργάνωσης, ανοικτή ως προς το μέλλον, αξιακά πλουραλιστική και συγκρουσιακή όσον αφορά τις προσδοκίες των ιστορικών υποκειμένων για την κατεύθυνση της αλλαγής.

Η μελέτη των προτεινόμενων κειμένων μας επιτρέπει να επισκεφτούμε τις γνωστικές και τις κανονιστικές αξιώσεις των θεωριών του εκσυγχρονισμού. Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές θα είναι σε θέση να εντάξουν τις εκσυγχρονιστικές θεωρίες για τον αποτυχημένο ελληνικό δρόμο προς τη νεοτερικότητα τον 19ο αιώνα σε μια συγκριτική οπτική. Και να τις αντιπαραβάλλουν με ανάλογες θεωρητικές απόπειρες - εν προκειμένω, με τη θέση περί του ατελούς, αποτυχημένου και παθολογικού εκσυγχρονισμού της Βρετανίας η οποία στις αρχές της δεκαετίας του ’80 διαχύθηκε έξω από τα όρια της ακαδημαϊκής κοινότητας και κατάφερε να απευθυνθεί σε ένα ευρύτερο δημόσιο ακροατήριο.

Βιβλιογραφία

1. Θεωρία & Ιστορία
Burke, P. Θεωρητικοί και Ιστορικοί. ΄Ενας Διάλογος Κουφών. Στο Ιστορία και Κοινωνική Θεωρία. νήσος 2002.
Mouzelis, Ν. In Defense of ‘Grand Historical Sociology’. The British Journal of Sociology 1994.
Λιάκος, Α. Η Σουζάνα και οι Γέροι. Σε τι χρησιμεύει η θεωρία της ιστορίας; Ο Πολίτης 2007.
Λιάκος, Α. Γνωστική ή δεοντολογική ιστοριογραφία; Τα Ιστορικά 2003.

2. Ιστοριογραφία & Μεγάλες Αφηγήσεις
Scott, W. J. History in Crisis? The Others’ Side of the Story. The American Historical Review 1989.
Eagleton, T. Where Do Postmodernists Come From? In E. Wood – J. Foster. In Defense of History. Marxism and the Postmodern Agenda. Monthly Review Foundation 1997.
Λέκκας, Π. Αφαίρεση και Εμπειρία. Τόπος 2012.
Lorenz, C. Historical Knowledge and Historical Reality: A Plea for “Internal Realism”. History and Theory 1994.
Evans, R. Τι είναι ιστορία; - Σήμερα. Στο D. Cannadine. Τι είναι ιστορία σήμερα; νήσος 2007.

3. Δημόσια Ιστορία
Λιάκος, Α. Οι Πόλεμοι της Ιστορίας. Σημειώσεις επί του πεδίου. Στο Δ. Παπαδημητρίου - Σ. Σεφεριάδης. Αθέατες όψεις της ιστορίας. Ασίνη 2012.
Gazi, E. Public Histories, Claiming History. Debating the Past in the Present. Historein 2003-4.
Mosses, D. A. Πως και γιατί η χρήση και η κατάχρηση της ιστορίας είναι αναπότρεπτη, αναπόφευκτη και ανεκτίμητη για τη δημόσια ζωή. Στο Α. Ανδρέου, Σ. Κακουριώτης, Γ. Κόκκινος, Ε. Λεμονίδου, Ζ. Παπανδρέου, Ε. Πασχαλούδη Η Δημόσια Ιστορία στην Ελλάδα. Επίκεντρο 2015.
Andriakaina, E. Public History and National Identity: The 1821 Revolution as Metaphor for the ‘Greek Crisis’. In A. Novak - J. El-Burki. Defining Identity & the Changing Scope of Culture in the Digital Age. IGI-Global 2016.
Tosh, J. Why History Matters. In E. Andriakaina – R. Vasilaki. Conversations. The Promise of Humanities & Social Sciences. Pedio 2017.

4. Αποτυχημένοι Εκσυγχρονισμοί, η μετάβαση στη Νεοτερικότητα
Wiener, M. English culture and the decline of the industrial spirit 1850–1980. Cambridge 1981.
Anderson, P. The Origins of the Present Crisis. New Left Review 1964.
Thompson, E. P. The Peculiarities of the English. The Socialist Register 1965.
Διαμαντούρος, Ν. Οι απαρχές της συγκρότησης κράτους στην Ελλάδα 1821-1828. ΜΙΕΤ 2002.
Λέκκας, Π. Ο Τρίτος Δρόμος για το Εικοσιένα. Στο Κ. Σπανού - Δ. Σωτηρόπουλος Κουλτούρα, ιστορία, δημοκρατία. Παπαδόπουλος 2018.
Θεοτοκάς, Ν. Παράδοση και Νεοτερικότητα. Σχόλια για το Εικοσιένα. Τα Ιστορικά 1992.
Τζάκης, Δ. Πόλεμος και σχέσεις εξουσίας στην επανάσταση του 1821. Στο Όψεις της Επανάστασης του 1821. ΕΜΝΕ-Μνήμων 2018.
Ανδριάκαινα, Ε. Ποιός Θυμάται την Μήτιδα; Ο Υψηλός Μοντερνισμός και οι Αποτυχίες του Εκσυγχρονισμού. δοκιμές 2018.
Andriakaina, E. The Promise of the 1821 Revolution and the Suffering Body. Some thoughts on Modernisation and Anti-intellectualism. Synthesis 2015.
Ανδριάκαινα, Ε. Ο αποτυχημένος δρόμος της Αγγλίας (η διάγνωση) και οι μεταρρυθμίσεις στα πανεπιστήμια (η θεραπεία). Υπό δημοσίευση 2019.
Τζιόβας, Δ. Η Δυτική Φαντασίωση του Ελληνικού. Στο Έθνος – Κράτος – Εθνικισμός. Εταιρία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας-Σχολή Μωραϊτη 1994.

5. Εκσυγχρονισμός & Αστικός Σχεδιασμός. Από το Ναύπλιο στην Αθήνα Μπαστέα, Ε. Αθήνα 1834-1896: Νεοκλασική πολεοδομία και ελληνική εθνική συνείδηση. Libro 2008.
Panourgia, Neni. Colonizing the Ideal. Neoclassical articulations and european modernities. Angelaki Journal 2004.
Τζάκης, Δ. Η επίδραση του μύθου της Αθήνας στους στρατιωτικούς προσανατολισμούς της ελληνικής επανάστασης. Στο Α. Πετρίδης - Σ. Ευθυμιάδης. Μυθοπλασίες. Χρήση και πρόσληψη των αρχαίων από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου 2015.
Δρούλια, Ε. Από το Ναύπλιο στην Αθήνα. Η μεταφορά της πρωτεύουσας. Ναυπλιακά Ανάλεκτα VIΙI 2013.
Tsiomis, Y. From Ottoman Territory to a Greek State: Hypotheses of an Unfinished Rupture. Ιn N. Diamandouros, Th. Dragonas and C. Keyder. Spatial Conceptions of the Nation. Modernizing Geographies in Greece and Turkey. Tauries Academic Studies 2010.

Τρόποι αξιολόγησης
Η αξιολόγηση των φοιτητών βασίζεται στη συμμετοχή τους στις συζητήσεις του σεμιναρίου
(25%), στις προφορικές εισηγήσεις/παρουσιάσεις στην τάξη (25%) και στο γραπτό δοκίμιο που
θα καταθέσουν στο τέλος του εξαμήνου (50%).
Ηλ. σελίδα μαθήματος
Υπό κατασκευή

                   

    

panteion KPE banner

panteion KENI banner

panteion ESP banner

erasmus banner

panteion ELKE banner

diaugeia

Επικοινωνία

+30 210 9201386,  +30 210 9201043

 Η Γραμματεία δέχεται κάθε ΤΡΙΤΗ

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
ώρα 10.00' – 13.00'   Λεωφ. Συγγρού 136, 176 71 Καλλιθέα