Θεωρία της δημοκρατίας: δημοκρατικός ρεπουμπλικανισμός και πολιτικός φιλελευθερισμός

 Mimes x office document icon ΠΣ : Προπτυχιακό
ΕΞΑΜΗΝΟ : ΧΕΙΜ - Γ' ΕΤΟΣ, Δ' ΕΤΟΣ
ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ : Σεμινάριο
ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ : ΣΕΕ
ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ : 3
ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Στέφανος Δημητρίου
   
ΚΩΔΙΚΟΣ 110539  

Περιγραφή ─ Το σεμινάριο αποσκοπεί στο να εξετάσει θεμελιώδεις έννοιες και μείζονα προβλήματα της θεωρίας της δημοκρατίας, ως μέρους της πολιτικής φιλοσοφίας, σε αναφορά προς τους δύο αναφερόμενους παραπάνω άξονες, δηλαδή τον δημοκρατικό ρεπουμπλικανισμό και τον πολιτικό φιλελευθερισμό. Η μέθοδος εργασίας εστιάζεται στην εκ του σύνεγγυς μελέτη σχετικών κειμένων, στα οποία θα αναζητείται το κύριο πρόβλημα, η θέση ως προς το πρόβλημα, καθώς και το επιχείρημα το οποίο στηρίζει την εν λόγω θέση. Η επιλογή των κειμένων εκτείνεται από την αρχαία ελληνική φιλοσοφία, στη νεότερη πολιτική φιλοσοφία, αλλά και στη σύγχρονη πολιτική φιλοσοφία και τη σχετική συζήτηση περί τα ζητήματα της θεωρίας της δημοκρατίας και των επιμέρους διαφορετικών θεωρήσεων, όπως η σχέση δημοκρατίας και φιλελευθερισμού, πολιτικού φιλελευθερισμού, δημοκρατικού ρεπουμπλικανισμού και δημοκρατικού σοσιαλισμού, αλλά και σύγχρονου εξισωτικού πολιτικού φιλελευθερισμού. Σε αυτό το πεδίο, θα εξεταστεί και η καταστατική αντίθεση της ελευθερίας προς την ισότητα, όπως την προβάλλει ο σύγχρονος οικονομικός φιλελευθερισμός, ο οποίος θα συνεξεταστεί με τον συντηρητικό φιλελευθερισμό του 19ου αιώνα. Στο ίδιο πλαίσιο, θα εξεταστούν και οι διαφορετικές σημασιολογήσεις των εννοιών της ελευθερίας και της ισότητας.

Μαθησιακά αποτελέσματα ─ Το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα έγκειται στο να εξοικειωθούν οι φοιτητές και οι φοιτήτριες με τις θεμελιώδεις έννοιες, οι οποίες συγκροτούν τις αρχές της συνταγματικής δημοκρατικής πολιτείας. Αυτές οι έννοιες, όπως είναι η ελευθερία, η πολιτική, αλλά και η κοινωνική ισότητα, η ισονομία, η κοινωνική δικαιοσύνη, η ατομική ελευθερία, η αυτεξουσιότητα, το κράτος δικαίου, η πολιτική και η κοινωνική δημοκρατία κ.ά., συστήνουν και το πεδίο στο οποίο αναδεικνύονται τα μείζονα προβλήματα της θεωρίας της δημοκρατίας, τα οποία είναι και προβλήματα των σύγχρονων κοινωνιών. Ακόμη, οι φοιτητές και οι φοιτήτριες θα πρέπει να επιτύχουν το να μπορούν να συσχετίζουν ουσιωδώς τις θεμελιώδεις έννοιες, όπως θα τις έχουν επεξεργαστεί και κατανοήσει με την εκ του σύνεγγυς ανάγνωση κειμένων, στα οποία αποκρυσταλλώνονται τα προβλήματα τα οποία συνέχουν τη θεωρία της δημοκρατίας, ως μέρους της πολιτικής φιλοσοφίας, και τα οποία εδράζονται στη σχέση δημοκρατικού ρεπουμπλικανισμού και πολιτικού φιλελευθερισμού. Ο πρώτος εκτείνεται, σε κάποιες περιπτώσεις μέχρι και τον δημοκρατικό σοσιαλισμό. Ο δεύτερος, ο πολιτικός φιλελευθερισμός, είναι η αδιαπραγμάτευτη προϋπόθεση, ώστε ο δημοκρατικό ρεπουμπλικανισμός, εκφραζόμενος ακόμη και ως δημοκρατικός σοσιαλισμός, να παραμένει πάντα δημοκρατικός, δηλαδή να συνυφαίνει την ατομική και την πολιτική ελευθερία, όπως και την ελευθερία με την ισότητα. Συναφές αποτέλεσμα θα είναι το να κατανοήσουν οι φοιτητές και οι φοιτήτριες τη σημασιολογική διαφοροποίηση των κύριων εννοιών μέσα από τη χρήση τους σε διαφορετικά κείμενα, δηλαδή σε διαφορετικά εννοιολογικά πλαίσια.

Βιβλιογραφία: Το κύριο κείμενο για εφέτος θα είναι το «Περί Ελευθερίας» του Τζων Στιούαρτ Μιλλ, σε όποια έκδοση και μετάφραση προτιμούν οι φοιτητές και οι φοιτήτριες. Πέραν αυτού, θα τεθούν προς εξέταση, σύμφωνα με την ανωτέρω περιγραφείσα μέθοδο εργασίας, αποσπάσματα από δεκάδες κείμενα που ξεκινούν από τα «Πολιτικά» του Αριστοτέλη και εκτείνονται μέχρι και αυτά που αποτελούν άξονες της σύγχρονης προβληματικής.

Αξιολόγηση ─ Η μέθοδος διδασκαλίας εστιάζεται σε αυτά τα διαφορετικά εννοιολογικά πλαίσια, τα οποία θα χρησιμεύσουν ως αντίστοιχα πεδία εργασίας. Τέτοια πεδία είναι τα ίδια τα κείμενα. Συνεπώς, μέσα από την εκ του σύνεγγυς ανάγνωση-μελέτη των κειμένων (είτε είναι αποσπάσματα από την αρχαία είτε από τη νεότερη είτε από τη σύγχρονη πολιτική φιλοσοφία, τα οποία θα συνέχονται μεταξύ τους, εντός του συγκεκριμένου πεδίου εργασίας και αντίστοιχου εννοιολογικού πλαισίου) κάθε φορά θα αναζητείται το ερευνητικού ενδιαφέροντος μείζον πρόβλημα, όπως αυτό τίθεται στο κείμενο. Παρακολουθούμε το πώς, μέσα από το κείμενο, αναδεικνύεται η σειρά των επιμέρους προβλημάτων, τα οποία συνδέονται με το κύριο πρόβλημα, το πώς αυτό διατυπώνονται τα αντίστοιχα ερωτήματα και πώς απαντώνται. Με αυτόν τον τρόπο, παρακολουθούμε και αναλύουμε το κύριος επιχείρημα σε κάθε κείμενο, όπως αυτό οργανώνεται και αναπτύσσεται σε αναφορά προς την αντίστοιχη θέση, σε σχέση με το αρχικό, κύριο πρόβλημα, αλλά και τα επιμέρους επιχειρήματα, που συντάσσονται και αναπτύσσονται προς δικαιολόγηση των αντίστοιχων θέσεων και επιμέρους προβλημάτων. Παράλληλα, με αυτήν τη μεθοδολογική πορεία, σχηματίζουμε και τη δική μας ερμηνεία, χωρίς όμως να την προβάλλουμε δογματικώς επί της προβληματικής του εξεταζόμενου κειμένου και της οργάνωσης των επιχειρημάτων που αναπτύσσονται σε αυτό. Πρόκειται για μέθοδο ανάγνωσης και, ανάλυσης και ερμηνείας των κειμένων, η οποία στηρίζεται στην ανάλυση και ανασυγκρότηση των επιχειρημάτων. Οι φοιτητές και οι φοιτήτριες μετέχουν υποχρεωτικώς στον σχετικό διάλογο – πάντα σε αναφορά προς το τι περιλαμβάνεται στο εκάστοτε εξεταζόμενο κείμενο – επειδή του υποβάλλονται συναφή ερωτήματα. Κάθε εβδομάδα ένας φοιτητής, μια φοιτήτρια, αναλαμβάνει, έχοντας λάβει τη σχετική οδηγία από το προηγούμενο μάθημα και έχοντας ασκηθεί στη μέθοδο εργασίας, να παρουσιάσει μέρος του εξεταζόμενου κειμένου, το οποίο θα έχει επεξεργαστεί σύμφωνα με την προαναφερθείσα μεθοδική εργασία. Η εκπόνηση σχετικής εργασίας είναι υποχρεωτική και η τελική κρίση συμπεριλαμβάνει όλα τα παραπάνω, ενώ στον σχηματισμό της τελικής κρίσης βαρύνει κυρίως η εκπονηθείσα εργασία, αλλά και συνεκτιμάται ουσιαστικά η συνολική προσπάθεια και συμμετοχή στο σεμινάριο.

 

  

 

panteion KPE banner

panteion KENI banner

panteion ESP banner

erasmus banner

panteion ELKE banner

diaugeia

Επικοινωνία

+30 210 9201386,  +30 210 9201043

 Η Γραμματεία δέχεται κάθε ΤΡΙΤΗ

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
ώρα 10.00' – 13.00'   Λεωφ. Συγγρού 136, 176 71 Καλλιθέα